De tijd is voorbij dat familie een grafsteen moest kiezen uit de paar modellen die de begrafenisondernemer hen voorhield
Geplaatst op: 26 januari 2017 - Reageren?

Assen

Hoe verder je loopt op begraafplaats De Boskamp in Assen, hoe meer er te zien is. Op het oude gedeelte staan onopvallende stenen op de graven, traditioneel, grijs, rechttoe rechtaan. ‘Dertien in een dozijn’, wijst Anne-Matthijs Roskam, die gespecialiseerd is in grafmonumenten.

De vakken met de nieuwere graven zijn kleurrijker, geen graf is hier hetzelfde. Er zijn veel meer rode kleuren steen te zien, glazen platen en roestvrijstaal. Tussen de traditionele modellen staat een steen in de vorm van een hart, een rond exemplaar met een glazen vlinder, een graf met twee pilaren voorzien van koperen figuren en er staat ook een asymmetrische steen met een grijs/blauwe gloed, ‘waarschijnlijk uit Brazilië, zegt Roskam.

Veranderingen in de grafstenentrend gaan traag, maar wie op een begraafplaats eerst langs oude graven loopt om vervolgens die van de laatste jaren te bekijken, ziet onmiskenbaar verandering. ‘Een standaardgraf bestaat niet meer, het is persoonlijker geworden’ vat Roskam die voorzichtige verschuiving samen. Die trend trekt van zuid naar noord over het land. In het zuiden is het al langer gebruikelijk om bijvoorbeeld een foto van de overledene op het graf te plaatsen. Langzamerhand zie je dat ook op noordelijke begraafplaatsen gebeuren. Wie een beeld wil krijgen van wat er allemaal mogelijk is, kan het beste ter plekke gaan kijken, ‘want’, zegt Roskam ‘een begraafplaats is de beste showroom.’

Hij pakt een porseleinen plaatje uit met daarop een foto van een overledene en hij laat een gitzwart steenplaatje zien waarop een foto van een gezicht haarscherp is gelaserd. ‘Op die manier kun je een graf heel persoonlijk maken. Een voorwerp op of bij een graf is al net zo’n trendbreuk: een voetbalschoen op het graf, een afbeelding van een zeilschip of een muziekinstrument op de steen. ‘Men denkt er veel meer zelf over na’ merkt Roskam. ‘Mensen willen hun eigen keuzes maken, ze laten zich niet meer zo makkelijk sturen door een begrafenisondernemer die maar enkele stenen heeft om uit te kiezen.’

Bezoek aan huis

Soms hebben mensen zelf al een duidelijk idee van wat ze willen. ‘Ze hebben op de begraafplaats al foto’s gemaakt van graven die ze mooi vinden.’ Roskam inventariseert dan de wensen, laat zien wat er nog meer mogelijk is en komt zo tot een ontwerp. Met anderen begint hij bij nul. Hij probeert er achter te komen wat voor persoon de overledene was en wat voor monument daarbij past. Een bedrijfsauto vol met materialen gaat altijd mee, net als de iPad, waarop foto’s van monumenten in alle mogelijke vormen en kleuren te zien zijn. ‘Zo wordt al snel duidelijk wat mensen wel en niet willen, vervolgens maak ik een schets.’

Omdat niet alles mag op elke begraafplaats, raadpleegt hij voor hij gaat schetsen eerst de regels die op de begraafplaats gelden. ‘Afmetingen, kleur, materiaalsoort, sommige begraafplaatsen gaan daar heel ver in. Ze willen wildgroei voorkomen, in de meest extreme vorm krijg je een vuurtoren met een zwaailicht op een graf, dat wil je natuurlijk niet.’

En wat de tekst betreft: vrijwel alle lettertypes zijn mogelijk, maar niet alles is mooi in het ontwerp. ‘Sommigen komen met heel veel tekst. Als mensen dat graag willen maak ik een schets en komen ze zelf tot de conclusie dat het daar veel te druk van wordt.’

Voor christenen heeft een grafsteen vaak nog een extra functie: het is niet alleen een herinnering aan degene die is overleden, maar ook een manier om te kunnen getuigen van het geloof. Roskam: ‘Er komen veel mensen op een begraafplaats. Die kunnen aan het denken worden gezet door de tekst op een steen: wat is dat toch, dat men troost vindt en hoop heeft, ondanks het verdriet? Dat vind ik, als christen, persoonlijk erg mooi.’

Roskam kiest er daarbij het liefst voor een tekst voluit op de steen te zetten. ‘Soms zie je alleen maar ‘Psalm zoveel’ op een steen staan. Als christen vind ik dat een gemiste kans. Iemand die onbekend is met de Bijbel wordt niet geraakt door ‘Psalm 73.’ het is veel aansprekender om zo’n Bijbeltekst er voluit op te zetten. Persoonlijker nog is een vrije tekst, bijvoorbeeld ‘Opgenomen in Gods heerlijkheid’. Er zit heel veel achter zo’n zin.’

Twee seizoenen

Een steen mag niet te snel op een graf worden geplaatst om te voorkomen dat die door de inklinkende grond zal verzakken. ‘Afhankelijk van de grondsoort en het type fundering is het het mooiste om er twee seizoenen overheen te laten gaan’ zegt Anne-Matthijs Roskam.

Hij raadt familie aan zich niet te laten opjagen door grafsteenleveranciers, die kort na de begrafenis foldermateriaal opsturen. Ons advies is ‘Neem de tijd.’ Dat is niet alleen belangrijk om een goede keus te kunnen maken, maar ook om te voorkomen dat je te veel betaalt. De totaalkosten van een graf met steen en dekplaat, inclusief plaatsing, kan vanaf zo’n 1500 euro. Een staande steen met voetstuk is er vanaf 950 euro, waarbij de granietsoort voor een belangrijk deel de prijs bepaalt. Voor een uiterst exclusief grafmonument met een bijzondere vormgeving en dito materialen, zoals roestvrij staal, heb je met 3000 euro al veel keus.

Veel verkopers van grafmonumenten doen het goed, benadrukt Roskam, maar hij verbaast zich ook geregeld over de kosten die sommigen rekenen. ‘Vooral als mensen iets afwijkends willen, wordt er vaak veel geld gerekend. Dat hoeft helemaal niet. Of je een steen recht zaagt of in een hartvorm, dat maakt in de kostprijs bijna niets uit.’ Zo is het ook niet nodig dat voor een glazen plaat veel meer betaald moet worden dan voor graniet. Of dat de rekening hoger uitpakt als er veel tekst op de steen moet. ‘Sommigen rekenen twee, drie euro per gefreesde letter’, weet Roskam. ‘Dat is zo’n onzin. De tekst wordt in de computer gezet en vervolgens automatisch in de steen gefreesd. Of dat nou letters zijn of een kruis of een vogel of een bloemtakje, dat hoeft niks meer te kosten.’

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *